Keihard realistisch zijn en tezelfdertijd volop optimistisch zijn

Joost Vanhove
Joost Vanhove
Leestijd: 3 minuten

dinsdag, 27 juli 2021 | Geluksmeter

Keihard realistisch zijn en tezelfdertijd volop optimistisch zijn, dat is wat we nu met zijn allen -meer dan ooit- nodig hebben

Enkele maanden geleden sprak ik met een collega-trainer en -therapeut, die mijn PAVA-bewustzijnsmodel en de ervan afgeleide Geluksmeter al enige tijd gebruikt in zijn begeleidingswerk. ‘Jouw PAVA-Geluksmeter,’ zei hij enthousiast, ‘maakt voor mij veel duidelijk over de Stockdale Paradox!’
Ik moest bekennen dat ik dat woord al gehoord had, maar geen flauw idee had waar het op slaat, waarop hij een en ander verduidelijkte:

‘James Stockdale is een Amerikaanse admiraal die in de Vietnam oorlog gedurende 8 jaar krijgsgevangene geweest is. Hij is een van de weinigen die zo’n lange tijd van krijgsgevangenschap in extreem moeilijke omstandigheden overleefde. Verschillende psychologen hebben, nadat hij vrijgekomen was, uitgebreid bestudeerd door welke levenshouding hij in zijn opzet geslaagd is: levend vrijkomen uit het krijgsgevangenschap.
Een essentieel element in zijn houding bestond erin dat hij op elk moment heel realistisch en met volledige acceptatie omging met de situatie zoals ze was en terzelfdertijd zijn doel -levend vrijkomen- continu helder voor ogen bleef houden.

‘Wauw,’ riep ik spontaan uit, ‘dat klinkt als een goede samenvatting van het PAVA-model in één enkele zin!’

Stockdale vertaald in termen van het PAVA-bewustzijnsmodel

Mijn collega zei daarop: ‘Het komt erop neer dat je in elke situatie heel duidelijk ziet hoe de dingen zijn (zuivere Perceptie) en de situatie zoveel mogelijk accepteert zoals ze is (volledige Acceptatie) zonder innerlijke weerstand of verzet. Terzelfdertijd heb je een duidelijk idee van waar je naartoe wil en houd je die visie voor ogen (heldere Visie). Dan neem je op elk moment de best mogelijke stappen (effectieve Actie), in de richting van je doel. Ik vind de sterkte van jouw PAVA-bewustzijnsmodel, zoals je het uitlegt in je boek De Geluksmeter en zoals je het aanleert in je PAVA-Geluksmeter-cursussen, dat je toont hoe je dat precies doet, in elke mogelijke situatie.

Wat kunnen we leven van overlevers?
De dagen die daarop volgden vertelden me enkele cursisten over de gelijkenis tussen het levensverhaal van Stockdale met dat van Nelson Mandela, de Oostenrijkse psychiater Viktor Frankl en de Hongaarse psychotherapeute Edith Eger (de beide laatsten hebben de concentratiekampen van Auschwitz overleefd). Een week later botste ik op het meest recente boek van Edith Eger, Het Geschenk, dat ze pas 2 jaar geleden, op haar 94ste, uitgegeven heeft. In het eerste hoofdstuk schrijft ze:

Het eerste wat je moet doen als je de slachtofferrol achter je wilt laten, is alles wat er gebeurt op een vriendelijke manier aanvaarden. Dat betekent niet dat je het leuk moet vinden wat er gebeurt. Maar als je ophoudt met vechten en je verzetten, heb je meer energie en verbeeldingskracht om een antwoord te bedenken op de vraag: ‘Wat nu?’ Om vooruit te gaan in plaats van te blijven steken. Om te ontdekken wat je wilt en wat je nodig hebt op dit moment, en waar je vanaf dit punt naartoe wilt.
(uit: Het geschenk van dr. Edith Eger, A.W. Bruna Uitgevers B.V. Amsterdam, 2020) 

Volledig Accepteren wat er is én Visie-gericht blijven

Ook in haar woorden herkende ik duidelijk de PAVA-dynamiek. Later in het boek legt Edith Eger uit hoe je die houding van absolute acceptatie best combineert met positief doelgericht zijn. En precies die combinatie is voor velen ongewoon en niet evident. Dat is ook de reden waarom ik steeds weer zie dat de combinatie van Acceptatie (alle innerlijke weerstanden tegen een situatie eerste herkennen en dan loslaten) met Visie (weten wat je wil en er helemaal voor gaan) voor iedereen heel noodzakelijk en uiterst verhelderend is, om op de meest wijze manier te kunnen omgaan met alle mogelijke situtaties.
In het boek De Geluksmeter vind je processen die je tonen HOE je dat PRECIES doet.

In de Geluksmeter Basisreeks: Vind je Unieke Gelukscode leer nog andere, meer geavanceerde processen, die je helpen om de volledige combinatie van alle 4 PAVA-levenshoudingen in de praktijk te brengen, ook in moeilijke of onverwachte situaties.

In de 6-daagse opleiding tot Gelukscoach (gespreid over 4 maanden) leer je anderen begeleiden met de PAVA-tools.

Deel dit bericht: